ಬಾಬರೀ ಮಸೀದಿ ದ್ವಂಸದ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು, ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಐದು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು.
ರಾಜಧಾನಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ (ನವದೆಹಲಿ), ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಮೇಲ್ (ಸೂರತ್), ಎಪಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ (ಹೈದರಾಬಾದ್) ಮುಂತಾದ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಲವರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಈ ಸಂಚಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ 1994ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪೊಲೀಸರು ನಿಸಾರ್ ಉದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದರು. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ನಿಸಾರ್, ಕರ್ನಾಟಕದ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದ ಫಾರ್ಮಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ, 2004 ರಲ್ಲಿ ಅಜ್ಮೀರ್ನ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿಸಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿತು. ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದು ಅವರ ಮೇಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು. ಈ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ನಿಸಾರ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅಜ್ಮೀರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.
‘ಟಾಡಾ’ (TADA) ದಂತಹ ಕಠಿಣ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಸುದೀರ್ಘ 23 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ನಿಸಾರ್ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರನ್ನು ನೋಡಲು ಸಹ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದ ಏಕಾಂಗಿ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸ ಅದಾಗಿತ್ತು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದವು. ನಿಸಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. 43 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವರನ್ನು ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಫ್.ಎಂ.ಐ. ಕಲೀಫುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಉದಯ್ ಉಮೇಶ್ ಲಲಿತ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.
“ಈ ಆರೋಪಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಸಂಚು ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಇವರ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.”
ಕೇವಲ 20 ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದ ನಿಸಾರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದ ಜಗತ್ತು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು, ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದವು. ಅವರ ಹಳೆಯ ಫಾರ್ಮಸಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು.
ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಇದು ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನಿಸಾರ್ ಈಗ ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ನಿರಪರಾಧಿಗಳಾಗಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವವರಿಗಾಗಿ ಅವರು ಇಂದಿಗೂ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇತರರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಿಸಾರ್ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮರಳಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ನಾನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ 23 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಯಾರು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ?”
ನಿಸಾರ್ ಅವರ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಂದೆ ಭಾರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ನ್ಯಾಯ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಅದು ನ್ಯಾಯ ನಿರಾಕರಿಸಿದಂತೆಯೇ ಎಂಬ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಸಾರ್ ಉದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರೇ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಲೇಖನ : “ನಾನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ 23 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಯಾರು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ?”
ಲೇಖಕರು : ಶ್ರೀಜಿತ್ ಇರವಿಲ್
ಅನುವಾದ: ಸಾಕಾರ ನ್ಯೂಸ್
